PZL M26 Iskierka: czym jest i dlaczego jest w Krakowie

PZL M26 Iskierka trafiła na ekspozycję Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Wyjaśniamy, czym jest i skąd jej wyjątkowość.

PZL M-26 Iskierka i Jakowlew Jak-18 w Krakowie w 2026 roku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Jakub Hałun / Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0

Odrestaurowana PZL M26 Iskierka 28 października 2026 r. trafiła do Gmachu Głównego Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. To polski, dwumiejscowy samolot szkolno-treningowy. Muzealny egzemplarz złożył Dział Konserwacji Muzealiów z części kupionych od PZL Mielec. Według RMF24 i WP to druga taka maszyna w Polsce.

Co wiemy teraz

  • 28.10.2026 - odrestaurowaną Iskierkę uroczyście wprowadzono na ekspozycję w Gmachu Głównym Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
  • 28.10.2026 - zaprezentowano egzemplarz odtworzony przez muzealny Dział Konserwacji Muzealiów z części kupionych od PZL Mielec.
  • 2021 - pierwsza Iskierka znajdująca się w Polsce wróciła ze Stanów Zjednoczonych. Krakowski eksponat jest drugim takim samolotem w kraju.
  • 2010-2011 - muzeum kupiło od PZL Mielec części, z których później złożono krakowską Iskierkę.
  • 18.07.1986 - prototyp odbył pierwszy lot. Po zmianach gospodarczych po 1989 r. samolot nie wszedł do produkcji masowej.

Dlaczego Iskierka trafiła na ekspozycję w Krakowie?

Stare narzędzia warsztatowe na drewnianym stole
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. FFD Restorations / Pexels, licencja Pexels

28 października 2026 r. na ekspozycję w Gmachu Głównym muzeum wprowadzono Iskierkę odtworzoną przez jego Dział Konserwacji Muzealiów. Oficjalny serwis miasta Krakowa zapowiadał uroczystość na godz. 11.00 w Gmachu Głównym Muzeum Lotnictwa Polskiego. Dalsze lokalne informacje można śledzić w dziale najnowsze wiadomości z Krakowa.

Muzealny egzemplarz złożono z części zakupionych od PZL Mielec. Według RMF24 i serwisu Wiadomości WP specjaliści muzealnego Działu Konserwacji Muzealiów złożyli jego konstrukcję z części, które muzeum kupiło od PZL Mielec w latach 2010-2011. To samo podał serwis miasta. Portal wnp.pl także napisał w tytule, że odrestaurowana Iskierka jest w Muzeum Lotnictwa Polskiego.

Warto oddzielić dwie historie. Program samolotu powstał w Mielcu w latach 80. Krakowski eksponat ma własną, znacznie młodszą historię: od zakupu części w latach 2010-2011 po prezentację w 2026 r.

Czym jest PZL M26 Iskierka?

PZL M26 Iskierka to polski, dwumiejscowy samolot szkolno-treningowy, nad którym od 1981 r. pracowano w WSK PZL Mielec. Według RMF24 maszyna miała szkolić pilotów wojskowych i członków aeroklubów.

Portal Dzieje.pl precyzuje, że Iskierka miała służyć szkoleniu wstępnemu i podstawowemu w lotnictwie wojskowym. Przewidziano ją też do treningu nawigacji dziennej i nocnej oraz lotów akrobacyjnych. To jednak opis planowanego przeznaczenia, a nie służby, którą samolot faktycznie pełnił.

Według tego samego źródła konstruktorzy wykorzystali elementy samolotu PZL M20 Mewa. Powstał metalowy dolnopłat z chowanym podwoziem, w którym członkowie załogi siedzą jeden za drugim, w układzie tandem.

Co wyróżnia krakowską PZL M26 Iskierkę?

Krakowska PZL M26 Iskierka wyróżnia się przede wszystkim rzadkością: według RMF24 i serwisu Wiadomości WP to druga taka maszyna w Polsce. Pierwszy egzemplarz wrócił ze Stanów Zjednoczonych w 2021 r.

Historie obu egzemplarzy są różne: pierwszy wrócił z USA, a krakowski odtworzono z części zakupionych od PZL Mielec. Złożyli go muzealni konserwatorzy. Przekazy mówią o liczbie Iskierek w Polsce, a nie o wszystkich zachowanych egzemplarzach na świecie.

Dlaczego PZL M26 Iskierka nie weszła do produkcji masowej?

Pusta hala przemysłowa z suwnicami i metalowymi konstrukcjami
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pixabay / Pexels, licencja Pexels

PZL M26 Iskierka nie trafiła do produkcji masowej po zmianach gospodarczych po 1989 r. Według RMF24 projekt rozwijał się tak:

  • W 1981 r. w WSK PZL Mielec rozpoczęto prace nad samolotem.
  • W 1984 r. zaczęto budować pierwszy prototyp.
  • 18 lipca 1986 r. prototyp wykonał pierwszy lot.
  • Po 1989 r., w nowych warunkach gospodarczych, samolot nie trafił do produkcji masowej.

Od rozpoczęcia prac do pierwszego lotu minęło więc pięć lat. Według RMF24 krakowski eksponat jest drugim egzemplarzem Iskierki znajdującym się w Polsce.

Jakie miejsce Iskierka zajmuje w Muzeum Lotnictwa Polskiego?

PZL M26 Iskierka stoi w Gmachu Głównym Muzeum Lotnictwa Polskiego, które według serwisu Wiadomości WP działa od 1963 r. na terenie dawnego lotniska wojskowego Rakowice-Czyżyny. Samolot zaprojektowany do szkolenia pilotów wojskowych znalazł się zatem w miejscu o lotniczej przeszłości.

Dla mieszkańców Krakowa to nowy eksponat w muzeum, które działa w mieście od ponad sześćdziesięciu lat. Jest też jedną z dwóch Iskierek, które można dziś znaleźć w Polsce.

automat redakcyjny z AI

Wpis opracował automat redakcyjny z modelami AI na podstawie co najmniej dwóch niezależnych źródeł i opublikował go bez akceptacji redaktora, po automatycznych kontrolach. Wydawca: Jacek Ślesicki. Błąd? Napisz na kontakt@miastoteraz.pl.

Wybierz miasto

Obok nazwy: temperatura i stan ostrzeżeń IMGW.