Kompleksowe Badania Ruchu: kto i o co będzie pytany

Poznań i metropolia przygotowują badania ruchu. Wyjaśniamy, kto może być ankietowany, co będzie mierzone i do czego posłużą wyniki.

Tramwaj linii 8 przy Rondzie Śródka w Poznaniu
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Bärbel Miemietz / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0

Ponad 10 tysięcy mieszkańców Poznania i metropolii od 6. roku życia obejmą wywiady pod losowo wybranymi adresami. Ankietom będą towarzyszyć pomiary różnych form ruchu. Wyniki posłużą do stworzenia modelu wspierającego planowanie transportu, infrastruktury pieszej i rowerowej oraz przyszłych inwestycji.

Co wiemy teraz

  • Do końca 2027 - ma zostać ukończony cały projekt, w tym skalibrowany model ruchu wspierający planowanie inwestycji i transportu.
  • Wiosna 2027 - ponad 10 tysięcy mieszkańców od 6. roku życia ma wziąć udział w rozmowach domowych pod losowo wybranymi adresami.
  • Wiosna 2027 - zaplanowano najważniejsze ankiety oraz pomiary samochodów, pieszych, rowerzystów i napełnienia transportu publicznego.
  • Jesień 2026 - mają rozpocząć się wywiady z pasażerami transportu publicznego.
  • Bez podanej daty - Poznań i Stowarzyszenie Metropolia Poznań rozstrzygnęły przetarg na badania oraz przygotowanie modelu ruchu.

Na czym polegają Kompleksowe Badania Ruchu 2027?

Osoba wypełnia formularz z kolorowymi ikonami na podkładce
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pavel Danilyuk / Pexels, licencja Pexels

Kompleksowe Badania Ruchu 2027 połączą ankiety, pomiary terenowe i analizę zanonimizowanych danych opisujących przemieszczanie się po metropolii. Nie będzie to więc pojedynczy sondaż przeprowadzony wśród mieszkańców, lecz kilka uzupełniających się metod zbierania informacji.

Badania obejmą Poznań, wszystkie 17 gmin powiatu poznańskiego, a także gminy Oborniki, Skoki, Szamotuły i Śrem. Ich celem jest ustalenie, jak mieszkańcy podróżują, kiedy i dokąd się przemieszczają oraz jaki jest cel ich podróży. To ważny kontekst także dla osób śledzących najnowsze wiadomości z Poznania, ponieważ projekt dotyczy nie tylko granic miasta, ale szerszego układu metropolitalnego.

Jedną część projektu stworzą wywiady z mieszkańcami i pasażerami. Druga obejmie całodobowe pomiary samochodów, liczenie pieszych i rowerzystów oraz sprawdzanie napełnienia autobusów, tramwajów i pociągów. Dodatkowym źródłem będą zagregowane i zanonimizowane informacje o przemieszczaniu się kart SIM. Mają one pokazać ogólne kierunki podróży między rejonami metropolii, bez identyfikowania poszczególnych osób.

Tak zestawione metody pozwolą porównać deklaracje uczestników ankiet z ruchem obserwowanym na drogach, przystankach, stacjach i w pojazdach transportu publicznego. Zakres projektu opisują oficjalne komunikaty Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu i Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu.

Kto może zostać zapytany przez ankietera?

W wywiadach domowych wezmą udział mieszkańcy od 6. roku życia mieszkający pod losowo wybranymi adresami. Rozmowy mają objąć łącznie ponad 10 tysięcy osób z Poznania i pozostałych miejscowości badanego obszaru.

Losowanie adresów oznacza, że ankieterzy nie odwiedzą każdego gospodarstwa domowego. Dobór uczestników ma odzwierciedlać podstawowe cechy demograficzne mieszkańców poszczególnych rejonów. Dzięki temu zebrane odpowiedzi mają opisywać nie tylko jedną grupę podróżnych, lecz strukturę ludności na różnych częściach obszaru badań.

Osobną grupę będą stanowili pasażerowie komunikacji publicznej. Krótkie rozmowy zostaną przeprowadzone na przystankach autobusowych i tramwajowych oraz na stacjach kolejowych. W tym przypadku udział nie będzie związany z wylosowaniem adresu domowego, lecz z podróżą odbywaną transportem publicznym.

Główne wywiady domowe są zaplanowane na wiosnę 2027 roku. Oznacza to, że rozstrzygnięcie przetargu i rozpoczęcie całego projektu nie są równoznaczne z rozpoczęciem wizyt ankieterów w gospodarstwach domowych.

O co będą pytani mieszkańcy i pasażerowie?

Mieszkańcy opiszą wszystkie podróże odbyte w poprzednim dniu roboczym, a pasażerowie odpowiedzą na krótsze pytania o konkretny przejazd. Wywiad domowy przyjmie formę odtworzenia dziennika podróży.

Ankieter zapyta o miejsce rozpoczęcia i cel każdej podróży, jej powód, porę oraz wykorzystany środek transportu. W ten sposób badanie ma objąć cały przebieg typowego dnia roboczego, a nie wyłącznie dojazd do pracy lub szkoły. Odpowiedzi pokażą również, jakie sposoby przemieszczania się są łączone w ramach codziennych podróży.

Zakres rozmów z pasażerami będzie węższy. Pytania mają dotyczyć tego, skąd dana osoba przyjechała, w jaki sposób dotarła na przystanek lub stację i z jakich przesiadek korzysta. Pozwoli to opisać podróż jako ciąg kolejnych etapów, na przykład dojście lub dojazd do przystanku, przejazd i zmianę środka transportu.

Dane z obu rodzajów wywiadów mają pokazać nie tylko liczbę przejazdów, ale też ich cel, czas i powiązania między poszczególnymi środkami transportu.

Jakie pomiary zostaną wykonane na drogach i w komunikacji publicznej?

Kompleksowe Badania Ruchu obejmą całodobowe liczenie samochodów oraz osobne pomiary pieszych, rowerzystów i pasażerów transportu publicznego. Ruch drogowy ma zostać sprawdzony w około 250 punktach podczas typowego dnia roboczego.

Punkty pomiarowe znajdą się między innymi na granicach centrum Poznania, miasta, poszczególnych gmin, powiatu i metropolii. Pomiary obejmą również przeprawy przez Wartę. Takie rozmieszczenie pozwoli opisać przepływy między częściami miasta i sąsiednimi samorządami.

Badanie drogowe ma także określić skalę tranzytu. Chodzi o pojazdy, które przejeżdżają przez analizowany obszar, ale nie rozpoczynają ani nie kończą na nim podróży. Rozróżnienie tranzytu od przejazdów lokalnych będzie jednym z elementów obrazu ruchu samochodowego.

Piesi i rowerzyści zostaną policzeni oddzielnie w centrum oraz na granicach Poznania. W autobusach, tramwajach i pociągach badacze sprawdzą natomiast napełnienie pojazdów. Zmierzą też liczbę osób wsiadających i wysiadających na przystankach, stacjach i dworcach.

Wyniki nie będą więc oparte wyłącznie na odpowiedziach udzielonych ankieterom. Projekt zestawi deklarowane podróże z obserwowaną liczbą samochodów, pieszych, rowerzystów i pasażerów.

Kiedy odbędą się poszczególne etapy badań?

Pierwszym widocznym etapem mają być wywiady z pasażerami jesienią 2026 roku, a główne pomiary zaplanowano na wiosnę 2027 roku. Miasto Poznań i Stowarzyszenie Metropolia Poznań rozstrzygnęły już przetarg na przeprowadzenie badań oraz wykonanie modelu ruchu.

Harmonogram można podzielić na trzy zasadnicze etapy:

  • Jesienią 2026 roku mają rozpocząć się krótkie rozmowy z pasażerami transportu publicznego.
  • Wiosną 2027 roku mają odbyć się najważniejsze wywiady domowe i pomiary widoczne dla mieszkańców.
  • Do końca 2027 roku ma zostać zrealizowany cały projekt, wraz z przygotowaniem i skalibrowaniem modelu ruchu.

Sformułowanie, że rozpoczęły się Kompleksowe Badania Ruchu, odnosi się zatem do uruchomienia projektu po rozstrzygnięciu przetargu. Nie oznacza, że wywiady domowe oraz wszystkie pomiary terenowe już trwają.

Oficjalne materiały nie zawierają daty publikacji komunikatów. Podają natomiast pory roku dla dwóch najważniejszych etapów terenowych i termin zakończenia całego przedsięwzięcia.

Do czego Poznań wykorzysta wyniki badań ruchu?

Liczne rowery zaparkowane na dużym parkingu rowerowym
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Timothy Huliselan / Pexels, licencja Pexels

Wyniki posłużą do budowy komputerowego modelu transportu, który ma wspierać decyzje Poznania i pozostałych gmin metropolii. Model odwzoruje drogi, linie autobusowe, tramwajowe i kolejowe oraz podróże odbywane przez mieszkańców.

Samorządy mają wykorzystywać go podczas planowania inwestycji transportowych, sieci połączeń komunikacji publicznej oraz infrastruktury dla pieszych i rowerzystów. Narzędzie nie przesądzi, która inwestycja zostanie zrealizowana. Ma natomiast pozwalać na porównywanie wariantów i ocenę ich potencjalnych skutków przed wprowadzeniem zmian.

Model będzie mógł służyć do sprawdzania następstw budowy nowych dróg i linii kolejowych, a także modyfikacji oferty transportu zbiorowego. Z perspektywy mieszkańca oznacza to, że informacje o codziennych podróżach mogą zostać uwzględnione przy analizowaniu przebiegu inwestycji, układu połączeń oraz potrzeb pieszych i rowerzystów.

Znaczenie będzie miała skala metropolitalna. Według Anny Aleksandrzak, dyrektorki biura Metropolii Poznań, aktualne dane mają pomóc samorządom wspólnie określić działania najpilniejsze z punktu widzenia całego obszaru, a nie wyłącznie pojedynczej gminy.

Jak model ruchu ma prognozować zmiany do 2050 roku?

Model ruchu zostanie skalibrowany rzeczywistymi pomiarami i obejmie stan obecny oraz trzy prognozy sięgające 2050 roku. Powstanie w programie PTV Visum.

Kalibracja oznacza w tym projekcie oparcie komputerowego odwzorowania systemu transportowego na danych zebranych podczas pomiarów. Model ma łączyć informacje o sieci drogowej, transporcie publicznym i podróżach mieszkańców z obserwowanym ruchem samochodów, pasażerów, pieszych oraz rowerzystów.

Każdy analizowany wariant ma zostać przygotowany dla całej doby, porannego szczytu i popołudniowego szczytu. Pozwoli to rozpatrywać skutki planowanych rozwiązań zarówno w ujęciu całodziennego ruchu, jak i w godzinach największego obciążenia transportu.

Trzy prognozy do 2050 roku nie są zapowiedzią konkretnych dróg, tras kolejowych ani zmian komunikacyjnych. Mają stanowić narzędzie do sprawdzania różnych rozwiązań przed podjęciem decyzji oraz do wskazywania potrzeb istotnych dla całej metropolii.

Dlaczego potrzebne są nowe dane o podróżach mieszkańców?

Nowe dane są potrzebne, ponieważ poprzednie badania i pomiary o porównywalnej skali przeprowadzono w latach 2018-2019. Według Jacka Jaśkowiaka od tamtego czasu sposób codziennego przemieszczania się mogły zmienić nowe osiedla, drogi i trasy tramwajowe.

Badania mają również sprawdzić znaczenie pracy zdalnej, zakupów internetowych oraz rosnącego wykorzystania rowerów i hulajnóg elektrycznych. Są to czynniki wskazane do zweryfikowania, a nie gotowe wyniki obecnego projektu. Dopiero ankiety i pomiary mają pokazać, jak wpłynęły na podróże w typowym dniu roboczym.

W badaniach z lat 2018-2019 wyliczony udział ruchu rowerowego wynosił 8 procent. Nowy projekt ma dostarczyć aktualnego obrazu wszystkich sposobów podróżowania i stworzyć podstawę do kolejnej wersji modelu transportowego.

Porównanie nowych pomiarów z wcześniejszymi danymi ma pokazać, które zachowania rzeczywiście się zmieniły. Pozwoli też samorządom opierać planowanie na informacjach zebranych w obecnych warunkach, zamiast wyłącznie na obrazie podróży sprzed kilku lat.

Źródła

automat redakcyjny z AI

Wpis opracował automat redakcyjny z modelami AI na podstawie co najmniej dwóch niezależnych źródeł i opublikował go bez akceptacji redaktora, po automatycznych kontrolach. Wydawca: Jacek Ślesicki. Błąd? Napisz na kontakt@miastoteraz.pl.

Wybierz miasto

Obok nazwy: temperatura i stan ostrzeżeń IMGW.