Prof. Franciszek Marek - kim był dla akademickiego Opola

Uniwersytet Opolski poinformował, że 4 października 2026 roku zmarł prof. Franciszek Antoni Marek, historyk i pedagog. Od 1954 roku pracował w przenoszonej do Opola Wyższej Szkole Pedagogicznej, a 3 kwietnia 1995 roku został pierwszym demokratycznie wybranym rektorem Uniwersytetu Opolskiego. Badał dzieje Śląska.

Co wiemy teraz

• 05.10 - Opowiecie.info podało, że prof. Franciszek Marek miał 95 lat i był historykiem, pedagogiem oraz badaczem dziejów Śląska.
• 04.10 - Uniwersytet Opolski poinformował o śmierci prof. Franciszka Antoniego Marka.
• 07.03.2024 - Uniwersytet Opolski nadał mu tytuł doktora honoris causa.
• 03.04.1995 - Został pierwszym demokratycznie wybranym rektorem Uniwersytetu Opolskiego, urząd sprawował przez rok.
• 1954 - Rozpoczął pracę w przenoszonej do Opola Wyższej Szkole Pedagogicznej.

Kim był prof. Franciszek Marek?

Prof. Franciszek Marek był historykiem, pedagogiem i badaczem dziejów Śląska, którego kariera akademicka od początku wiązała się z Opolem. Według Opowiecie.info zmarł w wieku 95 lat, a redakcja przypomina przede wszystkim jego rolę pierwszego demokratycznie wybranego rektora Uniwersytetu Opolskiego.

Czas na Opole napisało o śmierci profesora 4 października, Opowiecie.info dzień później. Czas na Opole dokłada do portretu kilka elementów. Redakcja przedstawia prof. Marka jako historyka, pedagoga, specjalistę historii literatury i profesora nauk humanistycznych, a także rektora UO. Zaznacza też, że jego droga nauczyciela akademickiego prowadziła przez dwie kolejne opolskie instytucje: Wyższą Szkołę Pedagogiczną i Uniwersytet Opolski.

Dla mieszkańców Opola to postać, której biografia pokrywa się z historią miejscowego szkolnictwa wyższego. Prof. Marek nie przyszedł na gotową uczelnię - pracował w niej, zanim stała się uniwersytetem, i kierował nią, gdy uniwersytet budował pierwsze struktury.

Jak prof. Franciszek Marek współtworzył akademickie Opole?

Prof. Franciszek Marek współtworzył akademickie Opole przez dziesięciolecia pracy: od WSP przenoszonej do miasta w 1954 roku po władze Uniwersytetu Opolskiego. Uniwersytet Opolski podaje, że właśnie w 1954 roku rozpoczął pracę w Wyższej Szkole Pedagogicznej, którą wówczas przenoszono do Opola. Był więc w zespole uczelni od jej opolskich początków.

Opowiecie.info opisuje kolejne dziesięciolecia jako pracę na trzech polach jednocześnie: nauczyciela akademickiego, badacza i organizatora życia naukowego. Te trzy role dobrze widać w danych uczelni. Jako dydaktyk prowadził studentów i doktorantów, jako badacz publikował prace naukowe, a jako organizator kierował katedrą, wydziałem i całą uczelnią. Tytuł publikacji 24Opole streszcza to jednym sformułowaniem: profesor współtworzył akademickie Opole.

Ta ciągłość ma znaczenie lokalne. Biografia prof. Marka łączy trzy etapy w dziejach opolskiej nauki: przeniesienie WSP do Opola, powołanie Uniwersytetu Opolskiego i rozbudowę jego struktur w pierwszych latach istnienia.

Najważniejsze daty

• 1954 - początek pracy w przenoszonej do Opola WSP (dane UO).
• 1981-1984 - funkcja prorektora WSP (dane UO).
• 1993 - tytuł naukowy profesora nadany przez prezydenta RP (dane UO).
• 10 marca 1994 - Sejm powołuje ustawą Uniwersytet Opolski (Miasto Opole).
• 3 kwietnia 1995 - wybór na pierwszego demokratycznie wybranego rektora UO, kadencja do 1996 roku (dane UO).
• 7 marca 2024 - doktorat honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (dane UO).
• 4 października 2026 - śmierć profesora (komunikat UO).

Jakie funkcje pełnił prof. Franciszek Marek na opolskiej uczelni?

Prof. Franciszek Marek był kierownikiem katedry, prodziekanem, dziekanem, prorektorem WSP i rektorem Uniwersytetu Opolskiego. Takie zestawienie funkcji podaje Uniwersytet Opolski.

Przez 17 lat kierował Katedrą Historii Oświaty i Wychowania. Na Wydziale Filologiczno-Historycznym przez cztery kadencje był prodziekanem, a przez dwie kadencje dziekanem. W latach 1981-1984 pełnił funkcję prorektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Ostatnim szczeblem tej drogi był urząd rektora Uniwersytetu Opolskiego, który objął 3 kwietnia 1995 roku.

Ta lista pokazuje, że prof. Marek przeszedł przez kolejne poziomy zarządzania uczelnią: od katedry, przez wydział i prorektorat, po rektorat. Dla historii opolskiej uczelni oznacza to, że ta sama osoba współkształtowała ją zarówno w czasach WSP, jak i na starcie uniwersytetu.

Co wydarzyło się podczas rektorskiej kadencji prof. Franciszka Marka?

Prof. Franciszek Marek kierował Uniwersytetem Opolskim od 3 kwietnia 1995 do 1996 roku jako pierwszy demokratycznie wybrany rektor tej uczelni. Uniwersytet Opolski podaje, że urząd sprawował przez rok.

Kadencja przypadła na okres tuż po powstaniu uniwersytetu. Według serwisu Miasta Opola Uniwersytet Opolski został powołany ustawą Sejmu 10 marca 1994 roku, a więc niewiele ponad rok przed wyborem prof. Marka. Był to czas budowania struktur nowej uczelni. Prof. Marek obejmował urząd z doświadczeniem prorektora WSP z lat 1981-1984 oraz dwukrotnego dziekana Wydziału Filologiczno-Historycznego.

Opowiecie.info zwraca uwagę na jedną zmianę z tego okresu: w czasie rektoratu prof. Marka utworzono Instytut Prawa i Administracji. To przykład rozbudowy struktur młodego uniwersytetu w pierwszych latach jego działania.

Jaki dorobek naukowy i dydaktyczny zostawił prof. Franciszek Marek?

Prof. Franciszek Marek zostawił blisko 200 prac naukowych, w tym 17 autorskich prac zwartych, oraz 17 wypromowanych doktorów. Takie dane podaje Uniwersytet Opolski.

Uczelnia wylicza też, że prof. Marek wypromował blisko 900 licencjatów i magistrów. Te liczby pokazują skalę pracy dydaktycznej prowadzonej przez dziesięciolecia: setki absolwentów opolskiej uczelni pisały dyplom pod jego opieką, a kilkanaście osób uzyskało u niego stopień doktora.

Źródła różnią się w jednym punkcie. Opowiecie.info pisze o ponad tysiącu autorów prac magisterskich i licencjackich, podczas gdy Uniwersytet Opolski podaje blisko 900 licencjatów i magistrów. W tym tekście za podstawę przyjmujemy liczbę z komunikatu uczelni.

Jak Uniwersytet Opolski uhonorował prof. Franciszka Marka?

Uniwersytet Opolski nadał prof. Franciszkowi Markowi doktorat honoris causa 7 marca 2024 roku. Tę datę uczelnia podaje zarówno w komunikacie o jego śmierci, jak i na liście swoich doktorów honorowych.

Wcześniej, w 1993 roku, prezydent RP nadał mu tytuł naukowy profesora. Stało się to rok przed powołaniem Uniwersytetu Opolskiego, które nastąpiło ustawą Sejmu 10 marca 1994 roku.

Doktorat honoris causa domyka historię, która zaczęła się w 1954 roku w przenoszonej do Opola WSP. Uczelnia uhonorowała w ten sposób osobę, która pracowała w niej od czasów szkoły pedagogicznej, kierowała nią jako rektor w pierwszych latach uniwersytetu i wypromowała setki jej absolwentów.

Źródła

• Uniwersytet Opolski
• Uniwersytet Opolski, doktorzy honoris causa
• Opowiecie.info
• Czas na Opole
• 24Opole
• Miasto Opole

automat redakcyjny z AI

Wpis opracował automat redakcyjny z modelami AI na podstawie co najmniej dwóch niezależnych źródeł i opublikował go bez akceptacji redaktora, po automatycznych kontrolach. Wydawca: Jacek Ślesicki. Błąd? Napisz na kontakt@miastoteraz.pl.