UMK bez statusu uczelni badawczej: ile traci i co dalej

UMK wypadł z programu IDUB. Zamiast ok. 360 mln zł dostanie blisko 80,9 mln zł w latach 2027-2032. Wyjaśniamy powody i skutki dla Torunia.

Budynek Wydziału Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z ceglaną klatką schodową i placem
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Mateuszgdynia / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0

Uniwersytet Mikołaja Kopernika nie znalazł się wśród 10 laureatów II edycji programu IDUB. Ich listę MNiSW ogłosiło 5 listopada 2026 r. Od 2027 r. UMK traci status uczelni badawczej i subwencję wyższą o 10 proc. Według oświadczenia UMK zamiast tego dostanie 2 proc., czyli blisko 80,9 mln zł do 2032 r.

Co wiemy teraz

  • Listopad 2026: radny Adrian Mól nazwał decyzję ogromnym ciosem dla rozwoju Torunia. Różnicę w finansowaniu szacuje na ok. 54 mln zł rocznie i sam zastrzega, że to szacunek, a nie potwierdzona strata.
  • Listopad 2026: w oświadczeniu „Kierunek badawczy bez zmian” UMK podaje, że jego plan rozwoju oceniono pozytywnie. W latach 2027-2032 uczelnia dostanie więc dodatkowe 2 proc. subwencji, czyli ok. 13,5 mln zł rocznie i blisko 80,9 mln zł łącznie.
  • Listopad 2026: uczelnia tłumaczy wynik silną konkurencją, małymi różnicami punktowymi i polityką naukową, w której liczą się innowacje i technologie.
  • 05.11: oprócz UMK z grona laureatów wypadł Gdański Uniwersytet Medyczny. Ich miejsca zajęły Politechnika Poznańska i Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.
  • 05.11: MNiSW ogłosiło wyniki II edycji IDUB na gali w Warszawie. UMK nie ma wśród 10 laureatów, choć był w tym gronie w pierwszej edycji.

Dlaczego UMK stracił status uczelni badawczej?

Pusta sala wykładowa z niebieskimi fotelami, jasnymi ławkami i schodami na uczelni
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. DOAN THANH BINH / Pexels, licencja Pexels

UMK stracił status uczelni badawczej, bo nie zmieścił się w dziesiątce laureatów II edycji IDUB ogłoszonej 5 listopada 2026 r. Według portalu otoTorun.pl uczelnia nie utrzymała tym samym pozycji zdobytej w pierwszym konkursie. Sprawę opisujemy razem z innymi tematami z działu najnowsze wiadomości z Torunia.

Władze UMK w oświadczeniu wyjaśniają, że konkurencja była bardzo silna, a różnice punktowe, zwłaszcza między uniwersytetami o szerokim profilu, okazały się niewielkie. Według uczelni wyniki pasują też do kierunku polityki naukowej, w której coraz większą wagę mają innowacyjność, rozwój technologii i ich zastosowanie w gospodarce.

Prorektor UMK ds. nauki Adam Kola w rozmowie z Radiem ESKA dodał, że tym razem startowało więcej podmiotów niż w pierwszej edycji. Jego zdaniem w związku z sytuacją geopolityczną zmieniły się priorytety ministerstwa: w nowej dziesiątce sześć miejsc zajmują uczelnie techniczne, a jedno uczelnia medyczna. Prorektor powiedział: „Wiedzieliśmy od wielu lat, że dwie uczelnie z tej dziesiątki muszą wypaść”.

Wyjaśnieniem mogą być zasady konkursu. Według strony ministerstwa II edycja miała wyłonić co najmniej 2 nowych laureatów, a do startu uprawnionych było 18 podmiotów spoza dotychczasowej dziesiątki. Dotychczasowi laureaci musieli przejść ewaluację końcową i ocenę planu. Skoro miejsc nadal jest 10, a nowe uczelnie musiały wejść co najmniej dwie, to co najmniej dwie dotychczasowe musiały z tej dziesiątki wypaść. Źródła nie podają punktacji UMK ani jego miejsca na liście rankingowej.

Ile pieniędzy traci UMK po wypadnięciu z IDUB?

W latach 2027-2032 UMK dostanie dodatkowe 2 proc. subwencji zamiast 10 proc., które przysługują laureatom. Według oświadczenia UMK i Radia ESKA to ok. 13,5 mln zł rocznie i blisko 80,9 mln zł przez sześć lat. Radio ESKA zestawia to z kwotą 360 mln zł, którą według ESKI i prorektora Koli dostałby UMK, gdyby został w dziesiątce.

WariantKwotaKto podaje
UMK jako laureat (wariant 10 proc.)ok. 360 mln złRadio ESKA, prorektor Adam Kola
UMK, subwencja wyższa o 2 proc.ok. 13,5 mln zł rocznie, blisko 80,9 mln zł łącznieoświadczenie UMK, Radio ESKA
Różnica wynikająca z powyższych kwotok. 280 mln złwyliczenie z kwot ESKI i UMK
Różnica według radnegook. 54 mln zł rocznie, ponad 320 mln zł przez sześć latszacunek radnego Adriana Móla

Radny Adrian Mól sam zastrzega, że jego liczba to szacunek oparty na różnicy między zwiększeniem subwencji o 10 i o 2 proc., a nie potwierdzona kwota straty. Prorektor Kola w wywiadzie mówił o „okresie pięciu lat”, ale oświadczenie uczelni i Radio ESKA podają sześć lat. Żadne ze źródeł nie wyjaśnia, jak wyliczono kwotę 360 mln zł.

Wartość 2 proc. podają uczelnia i media. W I edycji ministerstwo potwierdzało taki wzrost dla uczelni, które wzięły udział w konkursie, ale nie trafiły do dziesiątki. Zmiana dotyczy budżetu uczelni, a nie budżetu miasta.

Co utrata statusu uczelni badawczej oznacza dla Torunia?

Dla Torunia decyzja oznacza, że największa uczelnia w mieście w latach 2027-2032 dostanie dodatkowe 2 proc. subwencji zamiast 10 proc. Radny Adrian Mól nazywa to ciosem dla miasta, a UMK zapowiada, że kierunek badawczy się nie zmieni.

Adrian Mól, radny Rady Miasta Torunia z PiS, napisał w mediach społecznościowych, że decyzja jest ogromnym ciosem dla rozwoju i prestiżu Torunia. Jego zdaniem jej skutki odczuje całe miasto, a nie tylko środowisko akademickie. Zaznaczył też, że mimo swojej krytyki uczelni uważa silny UMK za bardzo ważny dla przyszłości miasta.

Prorektor Adam Kola w rozmowie z Radiem ESKA podkreślał, że UMK od ponad dwóch lat ściśle współpracuje z miastem, m.in. przy projektach z archeologii i psychologii środowiskowej. Po ogłoszeniu wyników uczelnia liczy na wsparcie Torunia.

W relacjach portalu otoTorun.pl i Radia ESKA nie ma komentarza prezydenta Torunia ani urzędu miasta.

Co dalej z UMK w latach 2027-2032?

Dłonie naukowca w fartuchu laboratoryjnym ustawiające mikroskop podczas badań w laboratorium
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Artem Podrez / Pexels, licencja Pexels

UMK do końca 2026 r. pozostaje laureatem I edycji, a od 2027 r. przechodzi na ścieżkę z dodatkowymi 2 proc. subwencji. Według uczelni ta ścieżka jest możliwa, bo jej plan rozwoju oceniono pozytywnie. Swoje oświadczenie UMK zatytułował „Kierunek badawczy bez zmian”.

Według Radia ESKA uczelnia chce przeznaczyć te pieniądze na dwa cele. Pierwszy to fundusze dostępne dla całej społeczności uniwersytetu, o które będą mogli się ubiegać wszyscy naukowcy. Drugi to pomoc badaczom w zdobywaniu pieniędzy z zewnątrz, zwłaszcza z funduszy europejskich. Szczegóły są jeszcze omawiane. Prorektor Kola mówi, że około 80 mln zł uczelnia traktuje jako wysoką dotację, na którą w innym wypadku nie mogłaby liczyć.

Oś czasu programu w odniesieniu do UMK:

  • 30 października 2019 r.: wyniki I konkursu, UMK wśród 10 laureatów.
  • Lata 2020-2026: subwencja UMK wyższa o 10 proc.
  • Od 1 kwietnia do 30 czerwca 2026 r.: składanie wniosków do II edycji.
  • Trzeci tydzień września 2026 r.: wysłuchania przed zespołem ekspertów (wg harmonogramu MNiSW).
  • 5 listopada 2026 r.: ogłoszenie wyników, UMK poza dziesiątką.
  • 31 grudnia 2026 r.: koniec statusu laureata I edycji.
  • Lata 2027-2032: dodatkowe 2 proc. subwencji dla UMK.

Które uczelnie zajęły miejsce UMK w programie IDUB?

Miejsca UMK i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego zajęły Politechnika Poznańska i Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. Wyniki ogłoszono 5 listopada 2026 r. na gali w Arkadach Kubickiego w Warszawie.

Obie uczelnie, które wypadły, były laureatami I edycji. Wypadł uniwersytet (UMK) i uczelnia medyczna (GUMed), a weszły politechnika i uczelnia medyczna. Prorektor Kola mówi, że w nowej dziesiątce sześć miejsc zajmują uczelnie techniczne, a jedno uczelnia medyczna. Pełnej listy laureatów II edycji nie podały ani otoTorun.pl, ani Radio ESKA, dlatego wymieniamy tylko uczelnie, które weszły do dziesiątki albo z niej wypadły.

Czym jest program Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza?

„Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza” to program Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ma wyłonić i wesprzeć uczelnie, które dążą do statusu uniwersytetu badawczego i chcą konkurować z najlepszymi ośrodkami w Europie i na świecie.

Wyniki I konkursu ogłoszono 30 października 2019 r. Zakwalifikowano do niego 20 uczelni spełniających wymogi ustawowe. Wcześniej, w 2018 r., każda z uprawnionych uczelni dostała od 700 tys. do 1 mln zł na przygotowanie wniosku. Laureatami zostało 10 uczelni, wśród nich UMK, który na liście ministerstwa zajmował 9. pozycję, oraz Gdański Uniwersytet Medyczny. W latach 2020-2026 laureaci mieli subwencję wyższą o 10 proc. w porównaniu z 2019 r., a pozostali uczestnicy wyższą o 2 proc.

W II edycji wnioski przyjmowano od 1 kwietnia do 30 czerwca 2026 r., a wysłuchania przed zespołem ekspertów harmonogram ministerstwa przewidywał na trzeci tydzień września 2026 r. Laureaci dostaną w latach 2027-2032 subwencję wyższą o 10 proc. Według MNiSW mogą ją przeznaczyć m.in. na nowatorskie badania, zatrudnianie najlepszych naukowców, umiędzynarodowienie, wsparcie młodych badaczy i jakość kształcenia.

Źródła

automat redakcyjny z AI

Wpis opracował automat redakcyjny z modelami AI na podstawie co najmniej dwóch niezależnych źródeł i opublikował go bez akceptacji redaktora, po automatycznych kontrolach. Wydawca: Jacek Ślesicki. Błąd? Napisz na kontakt@miastoteraz.pl.

Wybierz miasto

Obok nazwy: temperatura i stan ostrzeżeń IMGW.